Ditët e Kujtesës '26
Instituti për Demokraci, Media dhe Kulturë (IDMC) dhe Fondacioni Konrad Adenauer (KAS) kanë kënaqësinë të prezantojnë edicionin e 11-të të DITËVE TË KUJTESËS, i cili do të zhvillohet nga 19–21 shkurt në Tiranë, Shqipëri.
Prej më shumë se një dekade, DITËT E KUJTESËS janë shndërruar në një platformë dinamike që mbledh së bashku organizatat dhe institucionet kryesore që veprojnë në fushën e kujtesës — duke përfshirë muzetë, iniciativat lokale dhe ndërkombëtare të kujtesës, shoqatat e ish-të përndjekurve politikë, qendrat studimore, organizatat e shoqërisë civile, si dhe politikëbërës, studiues, profesionistë të medies, artistë dhe të rinj.
Shumë pjesëmarrës nga Shqipëria, rajoni dhe më gjerë bashkohen për të shkëmbyer përvojat, arritjet dhe sfidat e tyre në nxitjen dhe ruajtjen e kujtesës mbi pasojat e diktaturës komuniste në Shqipëri.
Më 20 shkurt 1991, rrëzimi i shtatores së Enver Hoxhës shënoi një moment vendimtar në historinë e Shqipërisë – një akt simbolik që sinjalizoi shkëputjen nga e kaluara dhe fillimin e një kapitulli të ri në jetën qytetare dhe politike të vendit.
35 vite më vonë, DITËT E KUJTESËS 2026 rikthehen te ky moment për të reflektuar mbi kuptimin dhe trashëgiminë e tij. Çfarë do të thotë të rrëzosh një simbol dhe çfarë vjen më pas? Në një kohë kur shumë shoqëri po rishqyrtojnë të kaluarat e tyre autoritare dhe simbolet e debatueshme që mbeten në hapësirat publike, DITËT E KUJTESËS ofrojnë një platformë për dialog të hapur, reflektim kritik dhe angazhim kulturor.
Tashmë në dekadën e dytë, DITËT E KUJTESËS bashkojnë muze, organizata të shoqërisë civile, studiues, artistë, studentë, profesionistë të medies, politikëbërës dhe ish-të përndjekur politikë nga Shqipëria, rajoni dhe më gjerë. Së bashku, ne eksplorojmë se si kujtesa, edukimi dhe vlerat demokratike formësojnë të ardhmen tonë të përbashkët.
Programi i këtij viti përfshin:
- Një performancë artistike, me prezantimin dhe leximin skenik të romanit Manual Rrëzimi (Manual of a Fall) — një shfaqje shumëzërëshe e ndërtuar mbi ngjarjen e rrëzimit të statujës së Enver Hoxhës, rrëfyer nga këndvështrime të ndryshme.
- Një tryezë të rrumbullakët ndërkombëtare: “Rënia e simboleve – përvojat të transformimit”, me folës nga Shqipëria, Hungaria, Polonia, Gjermania dhe Rumania.
- Shfaqjen e filmit “Goodbye Lenin”, i cili eksploron trashëgiminë vizuale dhe simbolike të autoritarizmit.
- Roots & Reels, një konkurs ndërkombëtar historie për rrëfimtarët e rinj digjitalë. Sesion online idesh (brainstorming), i udhëhequr nga pyetja: “Cilat histori nga e shkuara të flasin ty sot?”
19 shkurt, mbrëmje – Performancë artistike
Prezantimi dhe leximi skenik i romanit "Manual Rrëzimi"
Një performancë multidisiplinare nga studentë të rinj të dramës nga Fakulteti i Arteve, që eksploron dimensionet simbolike, emocionale dhe qytetare të rrëzimit të një monumenti në një shoqëri që përballet me të kaluarën e saj.
20 shkurt, paradite – Tryezë e rrumbullakët
“Rënia e Simboleve – Përvojat të transformimit”
Një dialog ndërkombëtar me pjesëmarrës nga Shqipëria, Hungaria, Polonia, Gjermania dhe Rumania mbi mënyrën se si shoqëritë përballen dhe transformojnë narrativat e tyre historike.
20 shkurt, mbrëmje – Shfaqje filmi
“Goodbye Lenin”
Një reflektim i fuqishëm kinematografik mbi praninë e vazhdueshme të simboleve, zakoneve dhe mendësive të epokës së diktaturës në jetën post-komuniste.
21 shkurt, paradite – Laborator online
“Roots & Reels” – Konkurs Ndërkombëtar i Historisë për tregimtarë të rinj digjital
Një konkurs ndërkombëtar historie për rrëfimtarët e rinj digjitalë. Sesion online idesh (brainstorming), i udhëhequr nga pyetja: “Cilat histori nga e shkuara të flasin ty sot?”
Në vijim të traditës sonë të bashkëpunimit, si në edicionet e kaluara, ftojmë të gjitha organizatat dhe institucionet që veprojnë në fushën e kujtesës — publike dhe jopublike — duke përfshirë muzetë, iniciativat lokale dhe ndërkombëtare të kujtesës, shoqatat e ish-të përndjekurve politikë, qendrat studimore dhe të tjerë, të bëhen pjesë e këtij edicioni.
Faleminderit!
Stafi i IDMC-së